Thema van de maand: Jaarrekeningen opstellen, vaststellen en deponeren.

Voorzieningen

Voorzieningen komen voort uit gebeurtenissen uit het verleden, betreffen een in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting per balansdatum, gaan gepaard met een kans van >50% dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en de omvang of het moment van afwikkelen is onzeker.

In rechte afdwingbare of feitelijke verplichting per balansdatum

In recht afdingbare verplichting betekent dat de organisatie een juridische verplichting heeft. Denk bijvoorbeeld aan een verplichting uit hoofde van de wet of een door de onderneming aangegane overeenkomst.  

Een voorbeeld van een voorziening uit hoofde van een in rechte afdwingbare verplichting is een garantievoorziening.

Een feitelijke verplichting komt voort uit handelingen van de rechtspersoon, waarbij de rechtspersoon als gevolg van bijvoorbeeld gedragingen, beleidsregels, of andere uitingen heeft aangegeven een zekere verantwoordelijkheid te aanvaarden en hierdoor de gerechtvaardigde verwachting heeft gewekt dat de rechtspersoon deze verantwoordelijkheden zal nakomen.

Een voorbeeld van een voorziening uit hoofde van een feitelijke verplichting is een milieuvoorziening die voortkomt uit een gepubliceerde beleidsregel dat de rechtspersoon de vervuilde grond op een eigen locatie zal herstellen.

Aanvullende eisen

Een voorziening wordt enkel gevormd indien het waarschijnlijk is (kans >50%) dat voor de afwikkeling van de voorziening een uitstroom van middelen noodzakelijk is en er een betrouwbare schatting gemaakt kan worden van de omvang van de verplichting.

Is de kans lager dan 50% of kan er geen betrouwbare schatting gemaakt worden, dan wordt geen voorziening opgenomen, maar een toelichting (in de niet uit de balans blijkende verplichtingen).

Stroomschema:

  • Vormen van een voorziening
    • Sprake van een bestaande verplichting
    • Kans uitstroom van middelen >50%
    • Omvang van verplichting kan betrouwbaar ingeschat worden
  • Vormen van een niet uit de balans blijkende verplichting
    • Sprake van een bestaande of voorwaardelijke verplichting
    • Kans uitstroom van middelen >50%, maar omvang van verplichting kan niet betrouwbaar worden ingeschat
    • Kans uitstroom van middelen <50%
  • Overig
    • Niet opnemen in de jaarrekening

Onderscheid schulden / voorzieningen

Het onderscheid tussen een schuld of een voorziening betreft de onzekerheid over de omvang of het moment van afwikkelen.

Voorbeeld: Als bij een toegezegde pensioenverplichting de pensioenrekening per jaareinde nog onzeker is, neemt de organisatie naar beste schatting een voorziening op. Wanneer enige tijd later de pensioennota ontvangen wordt – en hiermee de omvang van de verplichting – muteert de voorziening die gevormd is voor de pensioenverplichting in een schuld.

Voorbeelden van voorzieningen

Enkele voorbeelden van voorzieningen zijn:

  • Voorziening reorganisatiekosten
  • Voorziening garantieverplichtingen
  • Voorziening verlieslatend contract
  • Voorziening claims en aansprakelijkheden
  • Voorziening verwijderingsverplichtingen