Thema van de maand: Jaarrekeningen opstellen, vaststellen en deponeren.

Een ‘sale-and-leaseback’-transactie

Bij een ‘sale-and-leaseback’-transactie wordt een actief verkocht en direct weer teruggeleast. De verwerking van een ‘sale-and-leaseback’-transactie is afhankelijk van de classificatie van de teruglease. Er zijn twee mogelijkheden: een classificatie als lease op operationele basis en een classificatie als lease op financiële basis. In dit artikel leggen we beide verwerkingsmogelijkheden van een ‘sale-and-leaseback’-transactie uit.

De inhoud van dit artikel is als volgt:

Operational of financial lease

Of een lease kwalificeert als operational of als financial lease is helaas niet eenvoudig te duiden. Er wordt gekeken naar het economische eigendom. Gaat deze geheel of nagenoeg geheel over naar de lessee, dan is er sprake van financial lease. Bij de beoordeling kan gebruik worden gemaakt van de volgende vuistregels en nadere indicaties.

Vuistregels

Financial lease als:

  • De contante waarde van de leaseverplichtingen >90% van de reële waarde van het leaseobject bedragen;
  • De leaseperiode van het leaseobject >75% van economische levensduur omvat.

Nadere indicaties

Indicaties voor financial lease als:

  • Het eigendom gaat na afloop van de lease over op de lessee;
  • Lessee heeft aan na afloop van de lease het recht het leaseobject voor een prijs onder de marktwaarde te kopen;
  • Leaseobject is enkel geschikt voor de lessee;
  • Voor- en nadelen van waardewijzigingen komen toe aan de lessee;
  • Na afloop van de lease mag de lessee verlengen voor een prijs onder de marktwaarde;
  • Bij tussentijdse opzegging betaalt lessee de lessor een vergoeding ten behoeve van compensatie van het verlies over de resterende looptijd.

Voldoet de lease niet aan de bovenstaande vuistregels en/of nadere indicaties, dan kwalificeert de lease als operational lease.

‘Sale-and-leaseback’-transactie met operationele teruglease

Bij een ‘sale-and-leaseback’-transactie met operationele teruglease verdwijnt het actief van de balans. De verwerking van het resultaat is afhankelijk van de volgende vier situaties:

  • Verkoopprijs is gelijk aan de reële waarde – Bij een verkoopprijs die gelijk is aan de reële waarde wordt de boekwinst direct ten gunste (of ten laste) van het resultaat gebracht;
  • Verkoopprijs is hoger dan de reële waarde – Bij een verkoopprijs die hoger is dan de reële waarde wordt het verschil als overlopende post geboekt en over de looptijd van het contract geamortiseerd en het verschil tussen boekwaarde en reële waarde als resultaat verantwoord.
  • Verkoopprijs is lager dan de reële waarde en het verschil wordt niet gecompenseerd in toekomstige operational leasebetalingen – verschil tussen boekwaarde en verkoopprijs als resultaat verantwoorden (ten gunste of ten laste)
  • Verkoopprijs is lager dan de reële waarde en het verschil wordt wel gecompenseerd in toekomstige operational leasebetalingen – naar keuze de gecompenseerde last of het volledige bedrag dat wordt gecompenseerd als overlopende post, restant als resultaat verantwoorden.

Voorbeelden

Verkoopprijs is gelijk aan de reële waarde.

Boekwaarde € 23.000

Reële waarde € 26.000

Verkoopprijs € 26.000

Jaarlijkse operational lease € 1.500

3-jarig contract

Journaalpost begin jaar 1 (‘sale-and-leaseback’-transactie)

Bank (B) € 26.000

@ Heftruck (B) € 23.000

@ Boekwinst (W&V) € 3.000

Journaalpost eind jaar 1

Operational leasekosten (W&V) € 1.500

@ Bank (B) € 1.500

Voor jaar 2 en 3 volgt dezelfde boeking

Verkoopprijs is hoger dan de reële waarde.

Boekwaarde € 23.000

Reële waarde € 26.000

Verkoopprijs € 30.000

Jaarlijkse operational lease € 1.500

3-jarig contract

Journaalpost begin jaar 1 (‘sale-and-leaseback’-transactie)

Bank (B) € 30.000

@ Heftruck (B) € 23.000

@ Overlopende post (B) € 4.000

@ Boekwinst (W&V) € 3.000

Journaalpost eind jaar 1

Operational leasekosten (W&V) € 1.500

@ Bank (B) € 1.500

Overlopende post (B) (€ 4.000 / 3 jaar) = € 1.333

@ Vrijval overlopende post (W&V) € 1.333

Voor jaar 2 en 3 volgt dezelfde boeking

Verkoopprijs is lager dan de reële waarde en het verschil wordt niet gecompenseerd in toekomstige operational leasebetalingen.

Boekwaarde € 23.000

Reële waarde € 26.000

Verkoopprijs € 24.000

Jaarlijkse operational lease € 1.500

3-jarig contract

Journaalpost begin jaar 1 (‘sale-and-leaseback’-transactie)

Bank (B) € 24.000

@ Heftruck (B) € 23.000

@ Boekwinst (W&V) € 1.000

Journaalpost eind jaar 1

Operational leasekosten (W&V) € 1.500

@ Bank (B) € 1.500

Voor jaar 2 en 3 volgt dezelfde boeking

Verkoopprijs is lager dan de reële waarde en het verschil wordt wel gecompenseerd in toekomstige operational leasebetalingen.

Boekwaarde € 23.000

Reële waarde € 26.000

Verkoopprijs € 24.000

Jaarlijkse operational lease € 1.000

Compensatiewaarde is € 1.000 (fictief, voor het voorbeeld)

3-jarig contract

Journaalpost begin jaar 1 (‘sale-and-leaseback’-transactie, bij keuze enkel de last)

Bank (B) € 24.000

@ Heftruck (B) € 23.000

@ Boekwinst (W&V) € 1.000

Journaalpost eind jaar 1

Operational leasekosten (W&V) € 1.000

@ Bank (B) € 1.000

Voor jaar 2 en 3 volgt dezelfde boeking

OF

Journaalpost begin jaar 1 (‘sale-and-leaseback’-transactie), bij keuze gecompenseerde bedrag

Bank (B) € 24.000

Overlopende post compensatie (B) € 1.000

@ Heftruck (B) € 23.000

@ Boekwinst (W&V) € 2.000

Journaalpost eind jaar 1

Operational leasekosten (W&V) € 1.000

@ Bank (B) € 1.000

Vrijval overlopende post (W&V) € 333

@ Overlopende post compensatie € 333

Voor jaar 2 en 3 volgt dezelfde boeking

‘Sale-and-leaseback’-transactie met financiële teruglease

Bij een classificatie van een ‘sale-and-leaseback’-transactie op financiële basis blijft het actief tegen boekwaarde op de balans gewaardeerd. Het verschil tussen de verkoopopbrengst en de boekwaarde wordt als overlopende post opgenomen en wordt gelijkmatig verantwoord over de levensduur van het actief. Het actief wordt afgeschreven over de kortste van de levensduur of de leasetermijnen. De leaseverplichting is de contante waarde van de te betalen leasetermijnen.

Voorbeeld

Boekwaarde € 21.000

Verkoopprijs € 27.000

3-jarig contract (gelijk aan economische levensduur en afschrijvingstermijn)

Rentevoet 10 %

Leasetermijn € 9.650,76

De netto contante waarde van de leaseverplichting bedraagt € 24.000.

(€ 9.650,76 / 1,1^1) + (€ 9.650,76 / 1,1^2) + (€ 9.650,76 / 1,1^3) = € 8.773,42 + € 7.975,83 + € 7.250,75 = 24.000.

Bij een ‘sale-and-leaseback’-transactie op financiële basis blijft het actief tegen boekwaarde op de balans gewaardeerd. De € 21.000 boekwaarde van de heftruck blijft dus geactiveerd.

Journaalpost begin jaar 1 (sale-and-leaseback’-transactie)

Bank (B) € 27.000

@ Leaseverplichting heftruck (B) € 24.000 (netto contante waardeleaseverplichting)

@ Overlopende post (B) € 3.000

Journaalpost eind jaar 1

Afschrijvingen activa (heftruck)

Afschrijvingskosten heftruck (W&V) € 7.000

@ Afschrijvingen heftruck (B) € 7.000

Financial leaseverplichting

Leaseverplichting heftruck (B) € 7.250,76

Rentelast (W&V) € 2.400

@ Bank (B) € 9.650,76

Overlopende post (B) € 1.000

@ Vrijval overlopende post (W&V) € 1.000

Journaalpost eind jaar 2

Afschrijvingen activa (heftruck)

Afschrijvingskosten heftruck (W&V) € 7.000

@ Afschrijvingen heftruck (B) € 7.000

Financial leaseverplichting

Leaseverplichting heftruck (B) € 7.975,83

Rentelast (W&V) € 1.674,92

@ Bank (B) € 9.650,76

Overlopende post (B) € 1.000

@ Vrijval overlopende post (W&V) € 1.000

Journaalpost eind jaar 3

Afschrijvingen activa (heftruck)

Afschrijvingskosten heftruck (W&V) € 7.000

@ Afschrijvingen heftruck (B) € 7.000

Financial leaseverplichting

Leaseverplichting heftruck (B) € 8.773,41

Rentelast (W&V) € 877,34

@ Bank (B) € 9.650,76

Overlopende post (B) € 1.000

@ Vrijval overlopende post (W&V) € 1.000